Dolomity
Być może żaden inny region w łańcuchu górskim Alp nie wzbudza takiego zainteresowania i to z wielu rozmaitych powodów, co Dolomity. Alpiniści, geolodzy, poeci i przyrodnicy badali i podziwiali ten cudowny, górski i niepowtarzalny świat. W ostatnich latach Dolomity zaczęły zwracać uwagę coraz liczniejszej rzeszy zainteresowanych turystyką, sportami zimowymi i, oczywiście, naturalnym pięknem tych gór. W Alpach spotyka się szczyty wyższe i wspanialsze, gigantyczne granitowe masywy okryte płaszczem ogromnych lodowców, a jednak ten kto zobaczył doskonałą triadę szczytów lub legendarny Catinaccio, surową architekturę Dolomitów pozostanie pod wrażeniem tajemniczego czaru tych gór. Podziwiając je przychodzą na myśl poetyckie legendy zrodzone z fantazji dawnych pasterzy i górali nie trudno dostrzec w subtelnych i jakże oryginalnych strukturach skalnych bajkowe zamki Fanes, a wieczorami, w blasku zachodzącego słońca rozkwitają na szarych ścianach Catinaccio zaczarowane róże z Re Laurino. W jasne księżycowe noce wyobrazimy sobie karzełki tkające światło księżyca, by ozdobić taką bladą tkaniną piękne wierzchołki Dolomitów zwanych także „Monti Pallidi" („Blade szczyty"). Prawdziwa historia Dolomitów zawdzięczających swoją nazwę Francuzowi, , który jako pierwszy zajmował się ich strukturą geologiczną, zapisana jest w ich budowie. W pokładach porfiru włączonych pomiędzy zastygłe strumienie lawy i warstw tufowych, naukowiec rozpozna magmę pochodzącą z olbrzymich erupcji, które wstrząsały tym regionem w zamierzchłych czasach. Jasne ślady korali i liczne skamieniałości zastygłe w skałach świadczą o tym, że góry te wzięły swój początek od kolonii korali i osadów wapiennych pozostałości po mikroorganizmach, od których roiło się w geosynklinie Tetydy pierwotnemu Morzu Śródziemnemu. Właśnie to nałożenie się wielu różnych zjawisk zadecydowało o bogactwie pejzażu Dolomitów: spoiste rafy koralowe i pokłady pochodzenia wulkanicznego przekształciły się, w wyniku nieustannej działalności mrozu, wody i wiatru, w surowe i wielopostaciowe góry oraz żyzne tereny pokryte pastwiskami i gęstymi lasami. Także fizjonomia poszczególnych pasm górskich wchodzących w skład Dolomitów, o wyraźnej przewadze linii pionowych i poziomych jest skutkiem historii ich powstania. Dolomity, poddawane działaniu tytanicznych sił, które wyniosły i pofałdowały cały łańcuch alpejski, pokruszyły się w potężne bloki stanowiące tworzywo dla czynników atmosferycznych rzeźbiących w nim rozmaite elementy architektoniczne. Alpinistyka w Dolomitach zaczęła się stosunkowo późno dopiero 60 lat po zdobyciu Mont Blanc. I tak szczyt Monte Pelmo został zdobyty przez Anglika Johna Balia w 1857 r. W następnym dziesięcioleciu wiedeńczyk zapoczątkował systematyczne badania regionu przechodząc doliny i przełęcze oraz zdobywając, jeden po drugim wszystkie ważniejsze szczyty od Tofane do Marmolada i od Cristallo do Cima Grande di Lavaredo. Dolomity to fascynująca historia i wyprawa dla alpinistów, którzy poszukują wrażeń na różnych punktach wysokościowych na świecie.
